Aníbal Quijano
Rasowa hierarchia stworzona przez podbój Ameryki wciąż organizuje pracę, wiedzę i władzę w całym nowoczesnym świecie.
Umiejscowienie
Peruwiański socjolog: „kolonialność władzy” – klasyfikacja rasowa stworzona wraz z podbojem Ameryki – wciąż strukturuje pracę, wiedzę i nowoczesny porządek świata.
Kluczowe idee
- Kolonialność władzy
- Rasa jako klasyfikacja kolonialna
- Eurocentryzm
Wpływ
Pod wpływem 2
Karol Marks
pod wpływem
Quijano started from Marxist dependency theory but held that Eurocentric historical materialism misses race as a basis of the colonial division of labour (‘Colonialidad del poder’, 2000). A. Quijano, “Colonialidad del poder, eurocentrismo y América Latina”, in E. Lander (ed.), La colonialidad del saber (2000)
Źródło: szkic AI
Karol Marks › 1818–1883
José Carlos Mariátegui
pod wpływem
Quijano introduced Mariátegui’s Siete ensayos (1979 edition) and built on his analysis of the colonial roots of Peruvian society for the coloniality of power. A. Quijano, prologue to J. C. Mariátegui, 7 ensayos de interpretación de la realidad peruana (Biblioteca Ayacucho, 1979); Reencuentro y debate: Una introducción a Mariátegui (1981)
Źródło: szkic AI
José Carlos Mariátegui › 1894–1930
Wpływ na 2
Sylvia Wynter
wpływ na
Wynter took up Quijano’s ‘coloniality of power’, with its racial classification of world populations, as one axis of the coloniality of being (‘Unsettling the Coloniality of Being’, 2003). S. Wynter, “Unsettling the Coloniality of Being/Power/Truth/Freedom”, CR: The New Centennial Review 3 (2003); A. Quijano, “Colonialidad del poder, eurocentrismo y América Latina” (2000)
Źródło: szkic AI
Sylvia Wynter › ur. 1928
Walter Mignolo
wpływ na
Mignolo took Quijano’s ‘coloniality of power’ as the hidden side of modernity, making it the core concept of the modernity/coloniality project (The Darker Side of Western Modernity, 2011). W. D. Mignolo, The Darker Side of Western Modernity (2011); Local Histories/Global Designs (2000); A. Quijano, “Colonialidad y modernidad/racionalidad”, Perú Indígena 13 (1992)
Źródło: szkic AI
Walter Mignolo › ur. 1941
Krytyka
Krytyka ze strony 1
María Lugones wpływ na
wpływ na
Lugones extended Quijano’s coloniality of power into a ‘coloniality of gender’ and a programme of decolonial feminism (‘Toward a Decolonial Feminism’, 2010). M. Lugones, “Toward a Decolonial Feminism”, Hypatia 25 (2010); A. Quijano, “Colonialidad del poder, eurocentrismo y América Latina” (2000)
Źródło: szkic AI
krytyka ze strony
Lugones extended Quijano’s coloniality of power but objected that he takes gender for granted as biological and heterosexual; colonialism imposed this gender system (Hypatia, 2007). M. Lugones, “Heterosexualism and the Colonial/Modern Gender System”, Hypatia 22 (2007), 186–209; “Toward a Decolonial Feminism”, Hypatia 25 (2010)
Źródło: szkic AI
María Lugones › 1944–2020
Krytykuje 1
Kartezjusz
krytykuje
Quijano traced the Eurocentric paradigm of knowledge to the Cartesian separation of a knowing subject, as reason, from its object and from the body – a dualism that in his account allowed the colonised to be classed as nature and body; critics dispute that Eurocentrism derives from Descartes. A. Quijano, “Colonialidad y modernidad/racionalidad”, Perú Indígena 13:29 (1992); “Colonialidad del poder, eurocentrismo y América Latina”, in E. Lander (ed.), La colonialidad del saber (2000)
Źródło: szkic AI
Kartezjusz › 1596–1650
Dzieła
Idea rasy, zrodzona wraz z podbojem Ameryki, stała się osią globalnej hierarchii pracy i wiedzy, która przetrwała kolonializm.
Stanowisko
Quijano’s key concept is the “coloniality of power”. With the conquest of America, he argued, a new idea of “race” arose that classified the world’s population as naturally superior or inferior and tied each group to a form of labour – wage work for Europeans, serfdom for Indigenous peoples, slavery for Africans. This classification became the backbone of global capitalism and of a Eurocentric order of knowledge, and it outlived formal colonialism; modernity and coloniality are therefore inseparable. Building on Mariátegui and dependency theory, and in dialogue with Immanuel Wallerstein, he founded the modernity/coloniality approach developed by Mignolo, Lugones and others; Lugones criticised his narrow, biological view of gender.
Życie i kontekst
Aníbal Quijano was born in Yanama, Peru, in 1928 (some sources say 1930) and studied at San Marcos University in Lima. In the late 1960s he worked for the UN Economic Commission for Latin America (CEPAL) in Santiago de Chile, amid debates on dependency. He then taught sociology at San Marcos for decades and held visiting posts abroad, including Binghamton University. He died in Lima in 2018.
Dalsze główne dzieła
- Coloniality and Modernity/Rationality (Colonialidad y modernidad/racionalidad, 1992)
- Americanity as a Concept (with Immanuel Wallerstein, 1992)
- Coloniality of Power, Eurocentrism, and Latin America (2000)
Pojawia się w
- Podróż „Kto decyduje, co jest wiedzą?” · Przystanek 9 z 9
- Podróż „Ameryka Łacińska i rdzenne Ameryki” · Przystanek 10 z 13
- Debata „Dekolonizacja myśli”
Stan na listopad 2026 · Źródła · Ulepsz tę stronę · Jak powstaje Agora