Max Horkheimer

Agora

Max Horkheimer

1895–1973

Pierwsze przybliżeniecelowe uproszczenie – portret mówi więcej

Teoria nie powinna tylko opisywać społeczeństwa, lecz je krytykować z zamiarem zmiany – a rozum zredukowany do zwykłego narzędzia staje się niebezpieczny.

Umiejscowienie

Socjalizm, anarchizm, marksizm i teoria krytyczna · Europa Zachodnia · Społeczeństwo i historia, Epistemologia

Kierował Instytutem Badań Społecznych we Frankfurcie: program krytycznej teorii społeczeństwa.

Kluczowe idee

Teoria krytyczna a tradycyjna
Rozum instrumentalny

Otwórz na mapie gwiazd

Wpływ

Pod wpływem 4

Immanuel Kant

pod wpływem
Horkheimer took his doctorate (1922) and habilitation (1925) under Hans Cornelius with studies of Kant’s Critique of Judgement as the link between theoretical and practical philosophy. M. Horkheimer, Zur Antinomie der teleologischen Urteilskraft (1922); Über Kants Kritik der Urteilskraft als Bindeglied zwischen theoretischer und praktischer Philosophie (1925)
Źródło: także w InPhO · InPhO
Immanuel Kant › 1724–1804
Georg Wilhelm Friedrich Hegel

pod wpływem
In his inaugural lecture as director of the Institute for Social Research (1931) Horkheimer traced social philosophy back to Hegel’s objective spirit, to be renewed through interdisciplinary research. M. Horkheimer, “Die gegenwärtige Lage der Sozialphilosophie und die Aufgaben eines Instituts für Sozialforschung” (1931); SEP “Critical Theory”
Źródło: szkic AI
Georg Wilhelm Friedrich Hegel › 1770–1831
Arthur Schopenhauer

pod wpływem
Horkheimer, who read Schopenhauer from his youth, valued his pessimism and ethics of compassion as a corrective to optimistic philosophies of history (‘Die Aktualität Schopenhauers’, 1961). M. Horkheimer, “Schopenhauer und die Gesellschaft” (1955); “Die Aktualität Schopenhauers” (1961); A. Schmidt, Drei Studien über Materialismus (1977)
Źródło: także w InPhO · InPhO
Arthur Schopenhauer › 1788–1860
Karol Marks

pod wpływem
Horkheimer took Marx’s critique of political economy as the model of a ‘critical theory’ of society, as opposed to traditional theory (‘Traditional and Critical Theory’, 1937). M. Horkheimer, “Traditionelle und kritische Theorie”, Zeitschrift für Sozialforschung 6 (1937); SEP “Critical Theory”
Źródło: także w InPhO · InPhO
Karol Marks › 1818–1883

Wpływ na 3

Theodor Adorno

wpływ na ✓
With Horkheimer, Adorno worked out the thesis that enlightenment reverts to mythology and the critique of the culture industry (Dialectic of Enlightenment, 1944/47). M. Horkheimer and T. W. Adorno, Dialektik der Aufklärung (mimeographed 1944, publ. 1947); SEP “Theodor W. Adorno”
Źródło: także w Wikidanych · Wikidata · InPhO
Theodor Adorno › 1903–1969
Jürgen Habermas

wpływ na ✓
Habermas continued Horkheimer’s programme of an interdisciplinary critical theory but replaced his critique of instrumental reason with a theory of communicative rationality (Theory of Communicative Action, 1981). J. Habermas, Theorie des kommunikativen Handelns (1981); M. Horkheimer, “Traditionelle und kritische Theorie” (1937); Eclipse of Reason (1947)
Źródło: także w Wikidanych · Wikidata · InPhO
Jürgen Habermas › 1929–2026
Axel Honneth

wpływ na ✓
Honneth reconstructed Horkheimer’s early programme of an interdisciplinary social theory in Kritik der Macht (1985) and later directed the Institute for Social Research Horkheimer had led. A. Honneth, Kritik der Macht (1985); “Eine soziale Pathologie der Vernunft”, in Pathologien der Vernunft (2007)
Źródło: także w Wikidanych · Wikidata
Axel Honneth › ur. 1949

Dzieła

1937Teoria tradycyjna i krytyczna
Teoria jako moment praktyki społecznej.
1944Dialektyka oświecenia
Mit jest już oświeceniem, a oświecenie obraca się w mitologię – przemysł kulturalny.

Stanowisko

Horkheimer defined the program of the Frankfurt School. “Traditional theory” treats society like nature, as a set of facts to be described; “critical theory” recognises that knowledge is itself part of social practice and aims at a society free of domination. This called for interdisciplinary work uniting philosophy, sociology, psychoanalysis and economics. With Adorno he wrote Dialectic of Enlightenment, which asked why enlightened modernity produced fascism. In Eclipse of Reason he criticised “instrumental reason”, which only calculates means and can no longer judge ends. In later years he became more pessimistic and voiced a “longing for the wholly other”.

Życie i kontekst

The son of a Stuttgart manufacturer, Horkheimer became director of the Institute for Social Research in Frankfurt in 1930 and made it the home of Critical Theory. After 1933 he led the institute in exile in Geneva, New York and California. Returning to Frankfurt after the war, he re-founded the institute and served as rector of the university.