AgoraOtwarty plac myśli

Dignaga

ok. 480–540

Pierwsze przybliżeniecelowe uproszczenie – portret mówi więcej

Tylko percepcja i wnioskowanie dają prawdziwą wiedzę – a słowa nie nazywają rzeczy bezpośrednio, lecz działają przez wykluczanie tego, czym rzecz nie jest.

Umiejscowienie

Filozofia południowoazjatycka i tybetańska · Azja Południowa · Logika, Epistemologia, Język

Założył buddyjską szkołę logiki i epistemologii (pramana): istnieją tylko dwa środki poznania – percepcja i wnioskowanie, a słowa znaczą przez wykluczenie tego, do czego się nie odnoszą (apoha).

Kluczowe idee

  • Teoria pramany
  • Apoha (znaczenie przez wykluczenie)

Otwórz na mapie gwiazd

Wpływ

Pod wpływem 2

  • Wasubandhu

    pod wpływem ✓

    Tradition makes Dignaga a pupil of Vasubandhu; his Investigation of the Object continues Vasubandhu’s argument in the Twenty Verses against external objects. D. Duckworth et al., Dignaga’s Investigation of the Percept (2016); SEP “Vasubandhu”

    Źródło: także w Wikidanych · Wikidata

    Wasubandhu › ok. 350–430

  • Bhartryhari

    pod wpływem

    Dignaga reworked verses of Bhartrhari’s Vakyapadiya in his Examination of the Three Times and engaged his philosophy of language in developing the theory of exclusion (apoha). E. Frauwallner, “Dignaga, sein Werk und seine Entwicklung”, WZKSO 3 (1959); R. P. Hayes, Dignaga on the Interpretation of Signs (1988)

    Źródło: szkic AI

    Bhartryhari › ok. 450–510

Wpływ na 2

  • Dharmakirti

    wpływ na

    Dharmakirti’s Commentary on Valid Cognition (Pramanavarttika) is formally a commentary on Dignaga’s Compendium of Valid Cognition, but reworks his epistemology into a system of its own. Dharmakirti, Pramanavarttika; SEP “Dharmakīrti”

    Źródło: szkic AI

    Dharmakirti › ok. 600–660

  • Bimal Krishna Matilal

    wpływ na

    Matilal reconstructed Dignaga’s theory of meaning as exclusion (apoha) and his account of perception with the tools of analytic philosophy (Epistemology, Logic, and Grammar, 1971; Perception, 1986). B. K. Matilal, Epistemology, Logic, and Grammar in Indian Philosophical Analysis (1971); Perception (1986)

    Źródło: szkic AI

    Bimal Krishna Matilal › 1935–1991

Krytyka

Krytyka ze strony 2

  • Kumarila Bhatta

    krytyka ze strony

    Kumarila rejected Dignaga’s apoha theory, word meaning as exclusion of others, and his account of perception (Shlokavarttika, Apohavada and Pratyaksha chapters). Kumārila, Ślokavārttika; J. Taber, A Hindu Critique of Buddhist Epistemology, 2005

    Źródło: szkic AI

    Kumarila Bhatta › ok. 590–650

  • Czandrakirti

    krytyka ze strony

    Chandrakirti rejected Dignaga’s epistemology – perception free of concepts and two kinds of object – accepting the means of knowledge only conventionally (Prasannapada I). Candrakīrti, Prasannapadā I; D. Arnold, Buddhists, Brahmins, and Belief, 2005

    Źródło: szkic AI

    Czandrakirti › ok. 600–650

Krytykuje 1

  • Gautama Akszapada

    krytykuje

    Dignaga accepted only perception and inference as means of knowledge, against the Nyaya-sutra’s four, and criticised its definition of perception (Pramanasamuccaya I–II). Dignāga, Pramāṇasamuccaya I–II; M. Hattori, Dignāga, On Perception, 1968

    Źródło: szkic AI

    Gautama Akszapada › ok. 120–190

Dzieła

  • ok. 520Pramanasamuccaya

    Kompendium ważnych środków poznania: percepcji i wnioskowania.

Stanowisko

Dignaga put Buddhist philosophy on a rigorous epistemological footing. He recognised only two valid means of knowledge (pramana): perception, which grasps unique, momentary particulars free of concepts, and inference, which works with general concepts. Concepts, he argued, do not name real universals but work by exclusion (apoha): “cow” means whatever is not non-cow. He also reformed Indian logic with his “wheel of reasons”, a systematic theory of valid and invalid inferences. Through Dharmakirti his work set the agenda for centuries of debate between Buddhist, Hindu and Jain philosophers.

Życie i kontekst

Dignaga was a Buddhist logician from southern India, probably active around 500 CE. Tradition makes him a pupil of Vasubandhu and connects him with the great monastic university of Nalanda. Most of his works survive only in Tibetan and Chinese translations. He founded the Buddhist school of epistemology that Dharmakirti later carried forward.

Dalsze główne dzieła

  • Investigation of the Object (Ālambanaparīkṣā, c. 500 CE)

Źródła: Wikipedia · Wikidata

Stan na listopad 2026 · Źródła · Ulepsz tę stronę · Jak powstaje Agora

Otwórz na mapie gwiazd