Bhartryhari
Nie ma myśli bez języka, a znaczenie ujmuje się od razu jako całość, a nie buduje słowo po słowie.
Umiejscowienie
Gramatyk i filozof: nie ma poznania, które nie byłoby przeniknięte językiem; rzeczywistością ostateczną jest Słowo-Brahman (shabdabrahman), a znaczenie rozbłyskuje jako całość (sphota).
Kluczowe idee
- Shabdabrahman (Słowo jako Absolut)
- Sphota
- Poznanie przeniknięte językiem
Wpływ
Wpływ na 2
Dignaga
wpływ na
Dignaga reworked verses of Bhartrhari’s Vakyapadiya in his Examination of the Three Times and engaged his philosophy of language in developing the theory of exclusion (apoha). E. Frauwallner, “Dignaga, sein Werk und seine Entwicklung”, WZKSO 3 (1959); R. P. Hayes, Dignaga on the Interpretation of Signs (1988)
Źródło: szkic AI
Dignaga › ok. 480–540
Abhinawagupta
wpływ na
Abhinavagupta, following Utpaladeva, adopted Bhartrhari’s view that awareness is inwardly permeated by language and made supreme speech an aspect of consciousness itself. R. Torella, “From an Adversary to the Main Ally: The Place of Bhartrhari in the Kashmirian Shaiva Advaita” (2009); Abhinavagupta, Isvarapratyabhijnavimarsini
Źródło: szkic AI
Abhinawagupta › ok. 950–1016
Krytyka
Krytyka ze strony 1
Kumarila Bhatta
krytyka ze strony
Kumarila rejected Bhartrhari’s sphota, a partless word-whole beyond the sounds, holding that the sequence of phonemes itself conveys meaning (Shlokavarttika, Sphotavada). Kumārila, Ślokavārttika, Sphoṭavāda; H. Coward & K. K. Raja (eds.), Encyclopedia of Indian Philosophies V, 1990
Źródło: szkic AI
Kumarila Bhatta › ok. 590–650
Dzieła
- ok. 490Vakyapadiya
O zdaniu i słowie: znaczenie ujmuje się jako niepodzielną całość, a całe poznanie jest przeniknięte językiem.
Stanowisko
In the Vakyapadiya (“On Sentence and Word”) Bhartrhari turned grammar into philosophy. The ultimate reality is the Word-principle (shabdabrahman), without beginning or end, from which the world appears to unfold. No cognition occurs without language: all knowing is, as it were, shot through with words. Meaning is not assembled from sounds or words; it flashes forth as an indivisible whole (sphota), manifested by the sounds. The sentence, not the word, is the primary unit of meaning, grasped in a sudden insight (pratibha). Dignaga engaged with his ideas; Kumarila Bhatta attacked the sphota theory; and the Kashmiri Shaivism of Abhinavagupta absorbed his view of consciousness as inwardly linguistic.
Życie i kontekst
Bhartrhari, grammarian and philosopher of language, probably lived in the 5th century CE, since the Buddhist Dignaga already quotes him. The Chinese pilgrim Yijing mentions a grammarian of this name who died around 650, which long led to a later dating. Later tradition names Vasurata as his teacher and identifies him with the poet of the “Three Centuries” of verses – an identity many scholars doubt.
Dalsze główne dzieła
- Commentary on Patanjali’s Great Commentary (Mahabhashyadipika, 5th century CE, fragmentary)
- The Three Centuries (Shatakatraya; attribution to the same author doubtful)
Stan na listopad 2026 · Źródła · Ulepsz tę stronę · Jak powstaje Agora