Xunzi
Ludzie rodzą się samolubni i dopiero wychowanie, rytuał i wysiłek czynią ich dobrymi – moralność jest ludzkim osiągnięciem, a nie darem natury.
Umiejscowienie
Natura ludzka jest zła – dopiero wychowanie i rytuał kształtują człowieka.
Kluczowe idee
- Zła natura człowieka
- Rytuał jako kształtowanie
Uczniowie: Han Fei
Wpływ
Pod wpływem 1
Konfucjusz
pod wpływem
Xunzi honoured Confucius as the sage not blinded by partial views and built on his teaching of ritual (li) and learning; the Xunzi opens with ‘Encouraging Learning’. Xunzi, “Quanxue”, “Jiebi”, tr. E. Hutton, Xunzi: The Complete Text (2014); SEP “Xunzi”
Źródło: szkic AI
Konfucjusz › według tradycji 551–479 p.n.e.
Wpływ na 2
Han Fei uczeń/uczennica
uczeń/uczennica późniejsza tradycja ✓
Known only from later tradition: Sima Qian’s Shiji 63 (c. 90 BCE) has Han Fei study under Xunzi together with Li Si; the Han Feizi itself never names Xunzi as his teacher. Sima Qian, Shiji 63; SEP “Han Fei”
Źródło: także w Wikidanych · Wikidata
Han Fei › ok. 280–233 p.n.e.
Sorai Ogyū
wpływ na
Ogyū Sorai’s view that the Way consists of rites and institutions invented by the ancient sage-kings is close to Xunzi’s, as scholars note (Bendō, 1717). Ogyū Sorai, Bendō (1717); J. A. Tucker, Ogyū Sorai’s Philosophical Masterworks (2006); SEP “Japanese Confucian Philosophy”
Źródło: szkic AI
Sorai Ogyū › 1666–1728
Krytyka
Krytykuje 4
Mo Di
krytykuje
Xunzi held that Mozi was so fixed on utility that he failed to appreciate culture, defending ritual and music against Mohist frugality (Xunzi 10, 20, 21). Xunzi, chs. 10 ‘Fuguo’, 20 ‘Yuelun’, 21 ‘Jiebi’; SEP “Xunzi”
Źródło: szkic AI
Mo Di › ok. 470–391 p.n.e.
Mencjusz
krytykuje
Xunzi rejected Mencius’ view that human nature is good: goodness is the product of deliberate effort (wei), rites and teachers (Xunzi 23, ‘Xing e’). Xunzi, ch. 23 ‘Xing e’; SEP “Xunzi”
Źródło: szkic AI
Mencjusz › ok. 372–289 p.n.e.
Hui Shi
krytykuje
Xunzi charged that Hui Shi was carried away by words and failed to grasp reality, and counted him among the masters who misled the world (Xunzi 6, 21). Xunzi, ch. 6 ‘Fei shier zi’, ch. 21 ‘Jiebi’; SEP “School of Names”
Źródło: szkic AI
Hui Shi › ok. 370–310 p.n.e.
Gongsun Long
krytykuje
Xunzi’s ‘Rectification of Names’ classed paradoxes such as ‘an ox-horse is not a horse’, linked to Gongsun Long’s school, as misusing names to confuse reality (Xunzi 22). Xunzi, ch. 22 ‘Zhengming’; SEP “School of Names”
Źródło: szkic AI
Gongsun Long › ok. 325–250 p.n.e.
Dzieła
- ok. 240 p.n.e.Xunzi
Natura ludzka jest zła; dobro się nabywa.
Stanowisko
Xunzi was the great systematiser of classical Confucianism and Mencius’ chief opponent: human nature is bad, meaning that we are born with desires that, left unchecked, lead to conflict and disorder. Goodness is the product of deliberate effort – of learning, ritual and music, devised by the sages to shape and refine our desires, as a craftsman straightens warped wood. Heaven is simply the regular course of nature, not a moral will that answers prayers. His rationalist, education-centred Confucianism was highly influential under the Han dynasty, though later overshadowed by Mencius.
Życie i kontekst
Xunzi (Xun Kuang) came from the state of Zhao and taught for years at the Jixia academy in Qi, one of the intellectual centres of the Warring States period. He later served as magistrate of Lanling in the state of Chu. Among his pupils were Han Feizi and Li Si, who became chief minister of the Qin dynasty.
Stan na listopad 2026 · Źródła · Ulepsz tę stronę · Jak powstaje Agora