Gabriel Tarde
Tarde utrzymywał, że społeczeństwo polega na naśladownictwie: wynalazki powstają w umysłach jednostek i rozchodzą się od osoby do osoby przez obyczaj, modę i wychowanie, aż napotkają rywalizujące wynalazki; socjologia powinna śledzić te policzalne przepływy przekonań i pragnień, zamiast zakładać fakty zbiorowe ponad jednostkami.
Umiejscowienie
Francuski sędzia, kryminolog i socjolog, który wyjaśniał życie społeczne rozprzestrzenianiem się wynalazków przez naśladownictwo od osoby do osoby; główny przeciwnik Durkheima w latach założycielskich francuskiej socjologii, długo pozostawał na marginesie, a ponownie odkryli go Deleuze i Latour.
Kluczowe idee
- Prawa naśladownictwa
- Wynalazek, naśladownictwo, opozycja
- Każda rzecz jest społeczeństwem
- Publiczność i tłum
Wpływ
Pod wpływem 1
Gottfried Wilhelm Leibniz
pod wpływem
Tarde renewed Leibniz’s monadology as a sociology: every thing is a society of small, numerous elements, and ‘to exist is to differ’ (‘Monadologie et sociologie’, 1893). G. Tarde, “Monadologie et sociologie” (1893), in Essais et mélanges sociologiques (1895); B. Latour, “Gabriel Tarde and the End of the Social” (2002); SEP “Gottfried Wilhelm Leibniz”
Źródło: szkic AI
Gottfried Wilhelm Leibniz › 1646–1716
Wpływ na 2
Gilles Deleuze
wpływ na
Deleuze read Tarde as a thinker of repetition and difference (Difference and Repetition, 1968) and, with Guattari, set his microsociology of imitation against Durkheim (A Thousand Plateaus, 1980). G. Deleuze, Différence et répétition (1968); G. Deleuze and F. Guattari, Mille plateaux (1980)
Źródło: szkic AI
Gilles Deleuze › 1925–1995
Bruno Latour
wpływ na
Latour presented Tarde as a forerunner of actor-network theory and took up his monadology of associations (‘Gabriel Tarde and the End of the Social’, 2002). B. Latour, “Gabriel Tarde and the End of the Social”, in P. Joyce (ed.), The Social in Question (2002); Reassembling the Social (2005); G. Tarde, Monadologie et sociologie (1893)
Źródło: szkic AI
Bruno Latour › 1947–2022
Krytyka
Krytyka ze strony 1
Émile Durkheim
krytyka ze strony
Durkheim rejected Tarde’s explanation of social life by imitation between individuals, insisting on social facts that are external and constraining (Rules, 1895; Suicide, 1897, I.4). É. Durkheim, Les règles de la méthode sociologique (1895), ch. 1; Le suicide (1897), Book I, ch. 4
Źródło: szkic AI
Émile Durkheim › 1858–1917
Dzieła
Życie społeczne jako rozprzestrzenianie się wynalazków przez naśladownictwo od umysłu do umysłu, tak jak przyroda powtarza się przez drgania i dziedziczność; Tarde formułuje prawa tego rozprzestrzeniania się, na przykład od wnętrza ku zewnętrzu i od wyższych ku niższym.
Esej odnawiający monadologię Leibniza: każda rzecz jest społeczeństwem mniejszych sprawców, a nauka musi wyjaśniać to, co wielkie, przez to, co małe i liczne; przedrukowany w „Essais et mélanges sociologiques” (1895).
Stanowisko
Tarde is on the map as a founder of French sociology who lost the contest with Durkheim and was later rediscovered. He explained social life not by collective facts standing above individuals but by countless acts between them: inventions arise in individual minds and spread through imitation – as custom, fashion and education – until they meet other inventions in opposition and new adaptations arise. Social science, he argued, must follow these flows of beliefs and desires, which in principle can be counted, as statistics and the movements of public opinion show. In “Monadology and Sociology” (1893) he extended this view in Leibniz’s manner: every thing is a society, and everywhere the elementary agents are small and numerous. In “L’opinion et la foule” (1901) he set the modern public, a dispersed community held together by the press, against the crowd. Durkheim objected that social facts are external to individuals and constrain them and cannot be explained by imitation; the two argued in print in the 1890s and in a public debate in Paris in 1903. After Durkheim’s school prevailed in French universities, Tarde remained known mainly in American social psychology and communication research. Deleuze read him as a thinker of difference and repetition, and Bruno Latour as a forerunner of actor-network theory.
Życie i kontekst
Gabriel Tarde was born on 12 March 1843 in Sarlat in the Périgord, the son of a judge. After studying law in Toulouse and Paris he spent more than two decades as a magistrate in his home district, for many years as examining magistrate in Sarlat, and wrote on crime statistics and criminology, opposing Cesare Lombroso’s theory of the born criminal. “The Laws of Imitation” (1890) made him known. In 1894 he moved to Paris as director of criminal statistics at the Ministry of Justice; he taught at the Collège libre des sciences sociales and the École libre des sciences politiques, and in 1900 he was elected to the chair of modern philosophy at the Collège de France and to the Académie des sciences morales et politiques. He died in Paris on 13 May 1904; his chair passed to Henri Bergson.
Dalsze główne dzieła
- La Criminalité comparée (1886)
- La Philosophie pénale (1890)
- La Logique sociale (1895)
- L’Opinion et la foule (1901)
Stan na listopad 2026 · Źródła · Ulepsz tę stronę · Jak powstaje Agora