Gorgiasz
Nie da się dowieść, że cokolwiek istnieje, da się poznać ani przekazać – co czyni przekonującą mowę, a nie prawdę, prawdziwą władzą nad ludźmi.
Umiejscowienie
Sofista i mistrz retoryki z Leontinoi: nic nie istnieje; a gdyby istniało, nie dałoby się tego poznać; a gdyby się dało poznać, nie dałoby się tego przekazać.
Kluczowe idee
- O niebycie
- Siła mowy (logos)
- Retoryka
Uczniowie: Antystenes
Wpływ
Pod wpływem 3
Parmenides
pod wpływem
In On Not-Being Gorgias turned Parmenides’ form of argument against Eleatic being: nothing is; if it were, it could not be known; if known, not communicated. Sextus Empiricus, Against the Logicians I.65–87; pseudo-Aristotle, On Melissus, Xenophanes and Gorgias; IEP “Gorgias”
Źródło: szkic AI
Parmenides › ok. 515–450 p.n.e.
Empedokles
pod wpływem ✓
In Plato’s Meno Socrates defines colour ‘in the manner of Gorgias’ with Empedocles’ effluences and pores; ancient tradition makes Gorgias Empedocles’ pupil (Meno 76c–e; Diogenes Laertius VIII.58). Plato, Meno 76c–e; Diogenes Laertius VIII.58 (Satyrus); IEP “Gorgias”
Empedokles › ok. 494–434 p.n.e.
Zenon z Elei
pod wpływem
Gorgias’ On Not-Being reworked Zeno’s method of deriving contradictions from a thesis; the version in the pseudo-Aristotelian MXG draws on arguments of Zeno and Melissus. pseudo-Aristotle, On Melissus, Xenophanes and Gorgias (Gorgias section); R. Ioli, ‘Between Eleatics and Atomists: Gorgias’ Argument against Motion’, Archai 31 (2021); IEP “Gorgias”
Źródło: szkic AI
Zenon z Elei › ok. 490–430 p.n.e.
Wpływ na 1
Antystenes uczeń/uczennica
uczeń/uczennica późniejsza tradycja
Known only from later tradition (Diogenes Laertius 6.1), which ties it to the rhetorical style of his dialogues; the report may be an inference from that style. Diogenes Laertius 6.1
Źródło: szkic AI
Antystenes › ok. 445–365 p.n.e.
Dzieła
- ok. 440 p.n.e.O niebycie
Nic nie istnieje; a gdyby cokolwiek istniało, nie dałoby się tego poznać; a gdyby dało się poznać, nie dałoby się tego przekazać.
- ok. 415 p.n.e.Pochwała Heleny
Retoryczny popis, który oczyszcza Helenę z winy – i wychwala mowę jako „potężnego władcę”.
Stanowisko
In On Non-Being Gorgias turned the arguments of the Eleatics against themselves: nothing exists; if anything existed, it could not be known; and if it could be known, it could not be communicated, since words are not the things they name. Whether this was meant seriously or as brilliant parody remains disputed. His Encomium of Helen praises speech as a “mighty lord” that acts on the soul as drugs act on the body, calming fear, kindling joy and persuading against one’s will. Plato answered him in the dialogue named after him, criticizing rhetoric without knowledge; yet Gorgias’ ornate prose shaped Greek and later European oratory.
Życie i kontekst
Gorgias came from Leontini in Sicily and, according to ancient tradition, studied with Empedocles. In 427 BCE he led an embassy from his city to Athens, where his dazzling speeches caused a sensation. He then taught rhetoric for high fees across Greece; Isocrates was among his pupils. He is said to have lived past a hundred and to have died in Thessaly.
Dalsze główne dzieła
- On Non-Being (c. 440 BCE, lost; paraphrased by Sextus Empiricus)
- Encomium of Helen (c. 415 BCE)
- Defence of Palamedes (late 5th century BCE)
Stan na listopad 2026 · Źródła · Ulepsz tę stronę · Jak powstaje Agora