Ellen Key
Wychowanie powinno pozwalać dziecku rosnąć zgodnie z jego własną naturą, przy możliwie najmniejszej ingerencji, w domu i w szkole bez bicia i musztry; to miłość, a nie konwencja, czyni małżeństwo moralnym, a macierzyństwo jest twórczym zadaniem, za które odpowiada społeczeństwo.
Umiejscowienie
Szwedzka pisarka i wykładowczyni: „Stulecie dziecka” (1900) wzywało do wychowania, które idzie za własnym rozwojem dziecka, a nie za musztrą; broniła miłości jako podstawy małżeństwa, macierzyństwa jako zadania społecznego oraz – blisko filozofii życia swoich czasów – wiary w życie, czerpanej z Goethego i myśli ewolucyjnej.
Kluczowe idee
- Stulecie dziecka
- Wychowanie oparte na rozwoju dziecka
- Miłość jako podstawa małżeństwa
- Macierzyństwo jako zadanie społeczne
Wpływ
Pod wpływem 2
Herbert Spencer
pod wpływem
In The Century of the Child (1900) Key held that Spencer’s thoughts ‘contain a great truth’ and based education on the child’s own natural development. E. Key, Barnets århundrade (1900); Eng. The Century of the Child (1909); H. Spencer, Education: Intellectual, Moral, and Physical (1861)
Źródło: szkic AI
Herbert Spencer › 1820–1903
Francis Galton
pod wpływem
In The Century of the Child (1900), under ‘the right of the child to choose its parents’, Key rejected Galton’s strict eugenic rules but accepted his principles. E. Key, Barnets århundrade (1900); Eng. The Century of the Child (1909)
Źródło: szkic AI
Francis Galton › 1822–1911
Wpływ na 1
Hiratsuka Raichō
wpływ na
Hiratsuka translated Ellen Key in Seitō from 1913 and, in the motherhood protection debate of 1918–19, followed Key in demanding state support for mothers. Seitō (1911–16); Hiratsuka Raichō, In the Beginning, Woman Was the Sun: The Autobiography of a Japanese Feminist, tr. T. Craig (2006)
Źródło: szkic AI
Hiratsuka Raichō › 1886–1971
Dzieła
Wykład i esej dowodzące, że ruch kobiecy nie powinien mierzyć kobiet pracą mężczyzn: siła kobiet tkwi w macierzyństwie i trosce, które społeczeństwo powinno cenić – stanowisko, które postawiło ją w opozycji do znacznej części równościowego feminizmu jej czasów.
Eseje głoszące, że XX wiek powinien być stuleciem dziecka: szkoły powinny podążać za własnym rozwojem dziecka i znieść kary cielesne oraz uczenie się na pamięć; książka otwiera się rozdziałem o „prawie dziecka do wyboru rodziców”.
Stanowisko
Key is on the map as a widely read thinker of the reform movements around 1900. “The Century of the Child” demanded that education start from the child’s own nature and development: no corporal punishment and no drill, fewer lessons and more freedom, a school close to home and nature, so that each child could become a personality. Her feminism differed from the equality feminism of many contemporaries. In “Misused Womanpower” (1896) she argued that women should not imitate men’s work; in “Love and Marriage” she defended love, not legal form or convention, as what makes a union moral, together with public support for mothers. Behind this stood a “faith in life” drawn from Goethe, Herbert Spencer and evolutionary thought, which made the growth of life and personality the measure of value. Her ideas reached as far as Japan, where Hiratsuka Raichō translated her and adopted her view of motherhood. Historians of education credit her with giving the reform movement its slogan; they also point out how strongly the book draws on the hereditarian thinking of its time, which is set out under “Context & critique”.
Życie i kontekst
Ellen Key was born on 11 December 1849 at Sundsholm in Småland, the daughter of the liberal politician Emil Key, and was educated at home. She worked as her father’s secretary, and after the family estate was sold she taught from 1880 to 1899 at a girls’ school in Stockholm and lectured for many years at the Stockholm Workers’ Institute. Her books “Barnets århundrade” (1900) and “Lifslinjer” (1903–06), which includes “Love and Marriage”, made her known across Europe, above all in German translation; she lectured widely in Germany and Austria and corresponded with writers such as Rainer Maria Rilke. In 1910 she settled in her house Strand on Lake Vättern, which she left as a place of rest for working women. She died there on 25 April 1926.
Dalsze główne dzieła
- Barnets århundrade (1900; The Century of the Child, 1909)
- Lifslinjer (3 vols., 1903–06), including Kärleken och äktenskapet (Love and Marriage, 1911)
- Kvinnorörelsen (1909; The Woman Movement, 1912)
Stan na listopad 2026 · Źródła · Ulepsz tę stronę · Jak powstaje Agora