Cassirer i Heidegger w Davos

Istoty skończone, obiektywne formy

Cassirer nie zaprzeczał, że ludzie są skończeni, ale kwestionował radykalny nacisk Heideggera na skończoność, wskazując na konieczną ważność obecną w naukach matematycznych i w moralności: takie prawdy nie zależą od skończonej istoty, która je ujmuje. Ludzie nie mogą przeskoczyć do rzeczywistej nieskończoności, przyznawał Cassirer; jednak poprzez formy symboliczne języka, mitu, sztuki i nauki budują wspólny świat znaczeń – w tym sensie, nawiązując do Schillera, mówił, że ich nieskończoność wypływa z królestwa ducha. W recenzji książki Heideggera o Kancie (1931) Cassirer podkreślał etyczną i estetyczną stronę myśli Kanta, w obrębie której stanowisko skończoności ma swoje miejsce.

Głoszone przez

• Ernst Cassirer1874–1945

Skończoność jako podstawa metafizyki

Heidegger odczytywał Krytykę czystego rozumu nie jako teorię poznania dla nauk przyrodniczych – za jaką, jego zdaniem, uważali ją neokantyści marburscy – lecz jako ugruntowanie metafizyki. Ludzkie poznanie jest skończone, ponieważ musi przyjmować to, czego nie stwarza; u jego korzenia Heidegger umieszczał wyobraźnię transcendentalną, przed którą, jak dowodził w Kant a problem metafizyki, sam Kant cofnął się w drugim wydaniu. Dla Heideggera nawet prawo moralne, które nakazuje jako imperatyw, wskazuje na istotę skończoną. Zadaniem filozofii, mówił w Davos, nie jest spoczywać w dziełach kultury, lecz rzucić człowieka z powrotem w twardość jego losu.

Głoszone przez

• Martin Heidegger1889–1976

Rozejście się dróg – czy późniejsza legenda?

Michael Friedman (A Parting of the Ways, 2000) odczytuje Davos jako moment, w którym problemy wspólne Carnapowi, Cassirerowi i Heideggerowi, ukształtowanym przez neokantyzm, zaczęły rozchodzić się w to, co stało się filozofią analityczną i kontynentalną, przy czym filozofia kultury Cassirera była ostatnią próbą mediacji; Carnap spacerował z Heideggerem w Davos 30 marca 1929 roku. Peter E. Gordon (Continental Divide, 2010) widzi w nim starcie dwóch obrazów człowieka, spontaniczności i rzucenia (Geworfenheit), i nie znajduje śladu, by ktokolwiek z obecnych odczytywał je politycznie: obraz liberalnego humanizmu przeciw rosnącemu nacjonalizmowi ukształtował się w późniejszych wspomnieniach. John Michael Krois wskazuje natomiast na antysemickie ataki na marburską szkołę Hermanna Cohena jako tło obrony neokantyzmu przez Cassirera.